Kusilluyuq sipas - IV

“Yaw, llaqtamasiyá, padre Valdezqa ancha piñakunmi. Manaraq chay iskay padre ripuspas ancha sinchita anyarqanku.”
“Pumayawri, runakunam ñinku: ‘hawamantam uyarirqanchik; qaparispam anyarqanku ‘qammi mana allin padre kanki’ ñispa’.”
“‘Wiksaykiraykulla kay llaqtapi tiyanki!’ ñispas ñirqanku. ‘Lengua generalta manam yachankichu tukuy punchaw runakunata allquchaspalla. Kay llaqtarunakunam doctrinata mana yachankuchu. Chayraykum chaqay dogmatizadorpa siminta iñinku, chaqay saqra runata padre paqtahinalla hatallispa. Kananqa ayqisqam. Maytachá purikunman? Huk kitiman rispach llulla yachakusqanta kunanman. Tariytukuchun! Pueblop iglesianri yaqa rupasqa karqan. Pich ruparqan, utqalla chayta yachasun! Taripanaykim, padre Valdez. Huchayuq runata tarinaykim; carcelpi churaspa plazapi qara waskawan muchuchinaykim. Chay Indiokunaqa manaraq creenchu: Dioslla runakamaqmi, Sapay Dios hukmi, wakam supaylla, chaytaqa. Chay chiqan simita kunanaykim yachachinaykim! Ama naipesta chunkaspalla kawsankichu! Amataq qunqariychu!’ Chayhinas padre Valdezta anyarqanku. Paysi mana imatapas kutipaspa upallarqan.”

“Qayqa Indios kankichik! Pim iglesianchikta rupachiyta munarqan? Diosmi tukuyta yachan. Huchayuq runari Ukupachaman rinqa. Wiñaypaqmi wakin supaykunawan muchukunqa. Tukuyniykichikri, wakamuchaqkunayá, Ukupachapi wiñaypaq tiyankichik mana huchayuq kaqta willawaspaqa! Ima chika watamanta qamkunata yachachichkarqayki ñispa: huk Diosllam kan, Diospiri kimsa personam kan, sapa personam Dios ñisqa, ichaqa Dios hukllam. Manachu chay chiqan simi willasqayta unanchankichik? Qayqa bestia kankichik! Qilla osioso runakunayá, imaraykutaq padrepaq mana allinta trabajankichikchu? Diosmi muchuchisunkichik. Musuq iglesiata rurachisaq, aswan hatun imagenniyuqta tejawan qatasqata. Españapi paqarisqay pueblopiri sumaq iglesiam karqan. Chay iglesiap pirqankunari tukuy pintasqawan sumachisqa karqan. Kay pintasqapi runakuna mana qillqata yachaq santa católica iñisqanchikmanta ima hinantin misteriokunata rikuyta atiqku. Chay Ukupacha pintasqapi, maypim waranqa waranqa supaykuna waqrawan waquwan huntasqa karqanku, chaypim saqra millay uchku karqan. Millay millay supliciota muchukuyta ñakarikuyta rikuqku. Tukuy llaqtamasikuna manchakuqku chayta rikuspa. Limaqmanta huk qillqaykamayuq18 pintorta chayachimusaq iglesiap pirqan sawapi Ukupachap muchukuyninta Hanaqpachap gloria ñisqa kusikuynintapas pintananpaq. Ichaqa tukuyniykichik aswanta llamkankichik pagaranaykipaq!”


  1. qillqaykamayuqdibujante, pintor